გურია საქართველოს კომპაქტური საოცრებაა, სავსე წინააღმდეგობებით. ნოტიო დაბლობში დავდივარ ჩაის გაველურებულ პლანტაციებს შორის, რომლებიც ოდესღაც საბჭოთა ჩაის 95%-ს ამარაგებდა, ახლა კი ორგანული ფერმერების ახალი თაობა აცოცხლებს მას და ფოთლებს ისევე ხელით კრეფს, როგორც მათი პაპა-ბებიები „ქართული ჩაის ოქროს ხანაში“. შავი ზღვის სანაპირო ურეკის ობსიდიანისფერი მაგნიტური ქვიშით ციმციმებს, სადაც დედამიწის მიზიდულობა იმდენად ძლიერია, რომ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს კურნავს — ეს ბუნებრივი თერაპია საბჭოთა ელიტასაც იზიდავდა და დღესაც პოპულარულია ჯანმრთელობის მაძიებელთა შორის. აქ შემოქმედის მონასტერი იცავს მე-9 საუკუნის ფერიცვალების ხატს, ერთ-ერთ უძველესს თავის სახეობაში, ხოლო მხარის დედაქალაქი, ოზურგეთი, ნაპოლეონის მარშლის, ჟოაკიმ მიურატის ხმალს ინახავს — რაც გურიის არისტოკრატიული წარსულის შეხსენებაა.
თუმცა, გურიის სული მის სიმაღლეებსა და ხმაშია. ზღვის დონიდან 2050 მეტრზე, ბახმაროში, ხის კოტეჯში „ღრუბლების ზღვის“ ზემოთ ვიღვიძებ, სადაც ჰაერი — ალპური და ზღვის ნიავის უნიკალური შერწყმა — 1923 წლიდან კურნავს სასუნთქი გზების დაავადებებს. სწორედ აქ ქმნის მთისა და ზღვის ჰაერის მასების შეხვედრა ისეთ სუფთა მიკროკლიმატს, რომ აქ გატარებული 21 დღე იმუნურ სისტემას მთელი წლით აკაჟებს. და ყველგან ისმის სიცილი. გურულები ლეგენდარულნი არიან თავიანთი სწრაფმეტყველებით, თეატრალური იუმორითა და უნარით, ნებისმიერი საუბარი წარმოდგენად აქციონ. როგორც იტყვიან: „სჯობს ჭინჭარს ჩაეხუტო, ვიდრე გურულ ქალს“ — რაც მათ ცეცხლოვან და მებრძოლ ხასიათზე მეტყველებს.
დარჩა მუსიკა. კრიმანჭული, UNESCO-ს ნუსხაში შესული პოლიფონიური ვოკალური ტექნიკა, რომელიც მხოლოდ გურიისთვისაა დამახასიათებელი, ტყის ჩიტების გალობის იმიტაციას ახდენს, მკერდისა და თავის რეგისტრებს შორის თავბრუდამხვევი ნახტომებით. ეს ქართული მრავალხმიანობის ყველაზე მაღალი და რთული ფორმაა და სოფლის მოედანზე მისი მოსმენა ნიშნავს, შეესწრო ცოცხალ ტრადიციას, რომელიც ქრისტიანობასაც კი წინ უსწრებს. გურიაში სტუმრობა ნიშნავს დააგემოვნო ნახევარმთვარის ფორმის გურული ღვეზელი (ყველითა და მოხარშული კვერცხით), გაიარო 1905 წლის გურიის რესპუბლიკის ნანგრევებში — რაც რუსეთის იმპერიაში გლეხთა ყველაზე ეფექტური აჯანყება იყო — და გააცნობიერო, რომ ეს პატარა რეგიონი ყოველთვის გამოირჩეოდა თავისი მასშტაბებისათვის შეუფერებლად დიდი გავლენით მეამბოხე სულისკვეთებაში, კულტურასა და ხასიათში.
